Αποποίηση Κληρονομιάς: Προθεσμία και Διαδικασία

Η κληρονομιά δεν περιλαμβάνει μόνο περιουσιακά στοιχεία. Μπορεί να περιλαμβάνει και χρέη, οφειλές ή άλλες υποχρεώσεις του θανόντος.

Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε απόφαση, είναι σημαντικό να εξεταστεί η περιουσιακή κατάσταση του κληρονομουμένου και να διαπιστωθεί αν συμφέρει η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομιάς.

Τι είναι η αποποίηση κληρονομιάς;

Η αποποίηση είναι η δήλωση με την οποία ο κληρονόμος αποποιείται την κληρονομική επαγωγή. Η δήλωση γίνεται ενώπιον του αρμόδιου γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας και πρέπει να γίνει μέσα στην προβλεπόμενη από τον νόμο προθεσμία.

Πόσο χρόνο έχω για να αποποιηθώ;

Κατά κανόνα, η αποποίηση πρέπει να γίνει μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών από τότε που ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή και τον λόγο της.

Όταν η κληρονομική επαγωγή προκύπτει από διαθήκη, η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευση της διαθήκης. Ο ακριβής χρόνος έναρξης της προθεσμίας πρέπει να εξετάζεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης.

Τι γίνεται αν περάσουν οι τέσσερις μήνες;

Η προθεσμία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Αν παρέλθει άπρακτη, ο νόμος προβλέπει ότι τεκμαίρεται η αποδοχή της κληρονομιάς.

Γι’ αυτό, όταν υπάρχει πιθανότητα χρεών ή αβεβαιότητα σχετικά με την κληρονομιαία περιουσία, δεν πρέπει να αφήνεται η υπόθεση χωρίς έλεγχο.

Πού γίνεται η αποποίηση;

Η δήλωση αποποίησης γίνεται ενώπιον του γραμματέα του αρμόδιου δικαστηρίου της κληρονομίας, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται από τον νόμο.

Πριν από την προσέλευση, είναι χρήσιμο να έχει ελεγχθεί ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο και ποια δικαιολογητικά απαιτούνται στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Τι δικαιολογητικά χρειάζονται;

Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά εξαρτώνται από την υπόθεση. Συνήθως χρειάζεται να αποδεικνύονται στοιχεία σχετικά με:

• τον θάνατο,
• την ιδιότητα του κληρονόμου,
• την κληρονομική επαγωγή,
• τη διαθήκη, εφόσον υπάρχει,
• την ταυτότητα του προσώπου που προβαίνει στην αποποίηση.

Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν εμπλέκονται ανήλικοι, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και διαφορετικός χειρισμός.

Τι γίνεται αν ο κληρονόμος έχει παιδιά;

Η αποποίηση ενός κληρονόμου μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να κληθούν στην κληρονομία επόμενα πρόσωπα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν ο κληρονόμος έχει ανήλικα παιδιά.

Δεν αρκεί, επομένως, να εξεταστεί μόνο αν ο γονέας θέλει να αποποιηθεί. Πρέπει να εξεταστεί και ποιοι καλούνται στη συνέχεια ως κληρονόμοι και ποιες ενέργειες απαιτούνται για αυτούς.

Κληρονομιά με χρέη: Τι πρέπει να κάνω;

Όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο θανών είχε σημαντικές οφειλές, δεν πρέπει να γίνεται βιαστικά αποδοχή της κληρονομιάς. Πρέπει πρώτα να εξεταστούν:

• ακίνητα,
• τραπεζικές καταθέσεις,
• δάνεια,
• οφειλές προς το Δημόσιο,
• οφειλές προς ασφαλιστικούς οργανισμούς,
• οφειλές προς ιδιώτες,
• εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις,
• εγγυήσεις και άλλες υποχρεώσεις.

Μόνο μετά από συνολική εικόνα της κληρονομιαίας περιουσίας μπορεί να αξιολογηθεί ποια επιλογή είναι κατάλληλη.

Υπάρχει άλλη λύση εκτός από την αποποίηση;

Η αποποίηση δεν είναι η μοναδική έννοια που πρέπει να εξετάζεται σε κάθε κληρονομική υπόθεση. Ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά, μπορεί να εξεταστούν και άλλες μορφές αποδοχής και προστασίας του κληρονόμου.

Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε δήλωση είναι σημαντικό να υπάρχει εξατομικευμένη νομική ενημέρωση.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσους μήνες έχω για αποποίηση;

Κατά κανόνα, τέσσερις μήνες από τη γνώση της επαγωγής και του λόγου της, με τις ειδικότερες ρυθμίσεις του νόμου.

Αν υπάρχει διαθήκη, από πότε ξεκινά η προθεσμία;

Στην επαγωγή από διαθήκη, η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευση της διαθήκης.

Μπορώ να αποποιηθώ μόνο τα χρέη;

Η αποποίηση αφορά την κληρονομία και όχι μεμονωμένα στοιχεία της. Δεν πρόκειται δηλαδή για επιλογή μεταξύ «περιουσίας» και «χρεών».

Τι γίνεται αν έχω ανήλικα παιδιά;

Πρέπει να εξεταστεί αν μετά την αποποίηση του γονέα καλούνται τα παιδιά ως επόμενοι κληρονόμοι και ποιες ενέργειες απαιτούνται για αυτά.

Συμπέρασμα

Η αποποίηση κληρονομιάς είναι μια διαδικασία με αυστηρές προθεσμίες και σημαντικές συνέπειες. Ιδιαίτερα όταν υπάρχουν χρέη ή όταν στην κληρονομική διαδοχή εμπλέκονται ανήλικα παιδιά, η έγκαιρη νομική ενημέρωση μπορεί να είναι καθοριστική.

Έχετε κληρονομήσει περιουσία ή χρέη και δεν γνωρίζετε τι πρέπει να κάνετε; Το δικηγορικό γραφείο Αθανάσιος Κίκης & Συνεργάτες μπορεί να εξετάσει τα δεδομένα της υπόθεσής σας και να σας ενημερώσει για τις διαθέσιμες νομικές επιλογές.